2021’in başlarında düzenli olarak kitap okumayı bir alışkanlık haline getirmeyi planlamış, aynı yılın sonuna geldiğimizde ise düzenli okumanın bir sonucu olarak normalden çok daha fazla sayıda kitap okuyabildiğimi görmüştüm. Ardından bunun bir muhasebesini yapmak üzere okuduğum kitapların listesini paylaşmıştım.
2021’de bunu günde en az 30 sayfa olacak şekilde planlamıştım. 2022’de ise bu sayıyı biraz artırarak günde en az 40 sayfa olacak şekilde güncelledim ve zinciri kırmadan her gün okumaya özen gösterdim. Sonuç olarak 2022 yılı boyunca okuduğum kitapların sayısı 60’ı bulmuş oldu.
Tabi bu bir yarış olmadığı için buradaki amacım hiçbir zaman x adet kitap okumak olmadı. Yani 60 kitap okumak bir amaç değil, bir sonuç oldu diyebilirim. Buradaki asıl amacım ise günlük minimum sayfa sayısı idi. Böyle bir amaç belirlemenin (en azından kendim için) daha verimli olduğunu söyleyebilirim.
Hangi kitap türlerini okuyorum? Kitapları neye göre seçiyorum?
Düzenli olarak yapmaya çalışarak bir alışkanlığa dönüştürülmek istenen her aktivitede olduğu gibi, kitap okuma konusunda da zorlayıcı birçok etken olduğunu düşünüyorum. Bunlardan birinin de kitabın türü olduğunu söyleyebilirim. Bu aktiviteyi çekilmez hale getirmemek için belli başlı türlere sıkışıp kalmamaya özen göstermek gerçekten işe yarıyor.
Kitap türlerini belirlerken mümkün olduğunca çeşitliliğe önem veriyorum. Örneğin, ağır dille yazılmış iki tarih kitabını peş peşe okuyup özellikle ikincisinden nefret etmemek adına, araya bir iki bilim kurgu kitabı veya bir suç romanı sıkıştırmak sürekliliğe yardımcı oluyor.
Okumak istediğim kitapları seçerken de birçok kriter kararımı etkiliyor. Bunlardan bazılarını şöyle sıralayabilirim (sıralama karışıktır):
- Kendimi yetersiz hissettiğim ve geliştirmek istediğim konular,
- Hiçbir fikre sahip olmadığım ve ilgilenmeyeceğimi düşündüğüm konular (bazılarından çok keyif aldığımı söyleyebilirim),
- Hemen hemen herkesin okumuş olduğu ve benim hala okumadığım klasikler ve diğer kitaplar (evet, Kürk Mantolu Madonna‘yı hala okumadım),
- Uzmanlık alanıma giren ve yakından ilgilendiğim konular,
- Sevdiğim yazarların kitapları,
- Yakın çevremden gelen öneriler,
- Kitap topluluklarının yorumları ve diğer incelemeler.
5 Yıldız ≠ Çok İyi veya 1 Yıldız ≠ Çok Kötü
Yakın zamana kadar, yukarıdaki kriterlere Goodreads gibi platformlar veya kitap satan sitelerdeki kitap puanlarını da dahil ediyordum. Ancak bunun büyük bir hata olduğunu anladığımı söyleyebilirim.
Örneğin İhsan Oktay Anar’ın son kitabı Tiamat, teknik denizcilik terimlerini bilmeyenler için anlaması oldukça zor bir kitap. Bu durum elbette kitabın değerini düşürmez (düşürmemeli). Ancak okuyucu anlayamadığı için kitaba 1 yıldız verebiliyor. Haliyle kitaba neden 1 yıldız verdiğini (yorum yazarak açıklamadığı sürece) anlamak pek mümkün olmuyor. Hoş, gerekçesini belirtmiş olması da kitaba düşük puan verildiği gerçeğini değiştirmiyor.
Bir diğer örnek olarak, Bill Gates’in 2021’de çıkan İklim Felaketini Nasıl Önleriz adlı kitabını ele alalım. İlgisi olanlar için kitabın oldukça faydalı olabileceğini söyleyebilirim. Ancak kitabın Türkçe çevirisi, maalesef okumayı zorlaştıracak kadar kötü durumda. Peki sırf kitabın çevirisi kötü olduğu için kitaba düşük puan vermek ne kadar doğru olur? Kitabın çevirisinin kötü olması, kitabın gerçek değerini düşürmeli mi?
Hem puanına göre kitap seçmek, hem de şahsi gerekçelerle değerlendirip ona göre kitaba puan vermek yakın zamana kadar benim de yaptığım bir hataydı. Artık ben de bundan sonra daha dikkatli olacağımı düşünüyorum.
Sözü daha fazla uzatmadan 2022 yılı içerisinde okumuş olduğum kitapların listesini vereyim. Bu arada dilerseniz beni Goodreads veya yeni alternatifi olan Literal üzerinden takip edebilirsiniz.
2022’de Okuduğum Kitapların Listesi
- Devlet – Platon
- Klara ile Güneş – Kazuo Ishiguro
- Dört Anlaşma – Don Miguel Ruiz
- Yaşamak – Yu Hua
- Outliers (Çizginin Dışındakiler) – Malcolm Gladwell
- Her Şeyin Teorisi – Frank Close
- Savaş Sanatı – Sun Tzu
- Silahlara Veda – Ernest Hemingway
- Köpeğinize Kuantum Fiziğini Nasıl Öğretirsiniz? – Chad Orzel
- Alice Harikalar Diyarında – Lewis Carroll
- Romeo ve Juliet – William Shakespeare
- Gılgamış Destanı – Anonim
- İcat Çıkarma! – Albert Jack
- Antik Dünya – Jerry Toner
- Türklerin Tarihi – İlber Ortaylı
- Uçurtmayı Vurmasınlar – Feride Çicekoğlu
- Politika – David Runciman
- Şeker Portakalı – José Mauro de Vasconcelos
- Yabancı – Albert Camus
- Yakın Tarihin Gerçekleri – İlber Ortaylı
- Beyaz Zambaklar Ülkesinde – Grigory Petrov
- Suç ve Ceza – Fyodor Dostoevsky
- Yüreğinin Götürdüğü Yere Git – Susanna Tamaro
- Sarı Zeybek – Can Dündar
- Denemeler – Albert Camus
- Güneşi Uyandıralım – José Mauro de Vasconcelos
- Cahil Hoca – Jacques Rancière
- Leonardo da Vinci – Walter Isaacson
- Tragedyanın Doğuşu – Friedrich Nietzsche
- Manzaradan Parçalar – Orhan Pamuk
- Kuyucaklı Yusuf – Sabahattin Ali
- Safsatalar Ansiklopedisi – Immanuel Tolstoyevski
- İklim Felaketini Nasıl Önleriz – Bill Gates
- Zamanın Kısa Tarihi – Stephen Hawking
- Mutlu Olma Sanatı – Arthur Schopenhauer
- Vatan Yahut Silistre – Namık Kemal
- Görünmeyeni Satmak – Harry Beckwith
- Einstein ile Ay Yürüyüşü – Joshua Foer
- Homo Deus – Yuval Noah Harari
- Kutadgu Bilig – Yusuf Has Hacib
- Checklist Manifesto – Atul Gawande
- Yenilikçinin İkilemi – Clayton M. Christensen
- Ezbere Yaşayanlar – Emrah Safa Gürkan
- Bir İdam Mahkumunun Son Günü – Victor Hugo
- Tiamat – İhsan Oktay Anar
- Kendisinin Efendisi Olmayan Hiç Kimse Özgür Değildir – Epiktetos
- Muhteşem Gatsby – F. Scott Fitzgerald
- Yapısal Reformlar ve Türkiye – Mahfi Eğilmez
- Gece Yarısı Kütüphanesi – Matt Haig
- Kancaya Takılınca – Nir Eyal
- Siddhartha – Hermann Hesse
- Stoacının Günlüğü – Ryan Holiday
- Bülbülü Öldürmek – Harper Lee
- Hamlet – William Shakespeare
- Factfulness – Hans Rosling
- Tarihi Hoşça Kal Lokantası – Şermin Yaşar
- Paranın Psikolojisi – Morgan Housel
- Yarının Adamı – Con Sinov
- Siyah Kuğu – Nassim Nicholas Taleb
- Başlangıç – Dan Brown
***
Bol okumalı bir 2023 olması dileğiyle, mutlu yıllar!